W Polsce i na \u015bwiecie od kilku lat dynamicznie rozwija si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. audytor\u00f3w obywatelskich \u2013 os\u00f3b nagrywaj\u0105cych interwencje policji, s\u0142u\u017cb mundurowych i ochrony w miejscach publicznych. Tw\u00f3rcy takich materia\u0142\u00f3w publikuj\u0105 je w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, argumentuj\u0105c, \u017ce ich celem jest kontrola i ujawnianie ewentualnych nadu\u017cy\u0107. To prowadzi nierzadko do konflikt\u00f3w. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy, policja do\u015b\u0107 krytycznie ocenia spos\u00f3b dzia\u0142ania audytor\u00f3w. Mamy te\u017c komentarz za\u0142o\u017cyciela kana\u0142u \u201caudyt obywatelski\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Najpopularniejszy kana\u0142 w tej niszy to audyt obywatelski \u2013 ponad 300 tys. subskrybent\u00f3w, setki nagra\u0144 z interwencji
Konflikty najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 pr\u00f3b legitymowania, \u017c\u0105dania usuni\u0119cia nagra\u0144 lub zatrzyma\u0144 pod zarzutem utrudniania s\u0142u\u017cby
W ostatnich latach dochodzi\u0142o do spraw s\u0105dowych \u2013 zar\u00f3wno wobec audytor\u00f3w, jak i wobec funkcjonariuszy po publikacjach nagra\u0144
Czym jest audyt obywatelski w praktyce?
Audyt obywatelski to nieformalna dzia\u0142alno\u015b\u0107 obywateli, kt\u00f3rzy nagrywaj\u0105 dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb mundurowych (g\u0142\u00f3wnie policji, Stra\u017cy Miejskiej, ochrony kolei czy obiekt\u00f3w prywatnych). Tw\u00f3rcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce filmuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie w miejscach publicznie dost\u0119pnych, bez wchodzenia na teren zamkni\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w pokazuje interakcje podczas legitymowania, kontroli dokument\u00f3w lub interwencji. Audytorzy cz\u0119sto kwestionuj\u0105 podstawy prawne dzia\u0142a\u0144 funkcjonariuszy, np. \u017c\u0105danie okazania dowodu osobistego bez podejrzenia pope\u0142nienia przest\u0119pstwa lub wykroczenia.<\/p>\n\n\n\n
Kana\u0142y publikuj\u0105 nagrania z komentarzem \u2013 opisuj\u0105, co zdaniem autora by\u0142o niezgodne z prawem. Widzowie mog\u0105 oceni\u0107 sami, ogl\u0105daj\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107 lub wybrane fragmenty. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 ta zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 zw\u0142aszcza po 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n
Tw\u00f3rcy audyt\u00f3w cz\u0119sto wskazuj\u0105 na:<\/p>\n\n\n\n
nieznajomo\u015b\u0107 prawa przez funkcjonariuszy,
w\u0105tpliwo\u015bci wok\u00f3\u0142 uprawnie\u0144 policji w przestrzeni publicznej,
kwesti\u0119 filmowania funkcjonariuszy podczas wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w.
Celem takich materia\u0142\u00f3w ma by\u0107 edukowanie widz\u00f3w, ale tak\u017ce dokumentowanie sytuacji, w kt\u00f3rych prawo mo\u017ce by\u0107 naruszane.
<\/p>\n\n\n\n
Jak reaguje policja?
Z perspektywy policji tego typu dzia\u0142ania mog\u0105 by\u0107 postrzegane jako problematyczne z kilku powod\u00f3w. Funkcjonariusze zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce nagrywanie interwencji w spos\u00f3b selektywny \u2013 poprzez potencjalne publikowanie wy\u0142\u0105cznie wybranych fragment\u00f3w \u2013 mo\u017ce prowadzi\u0107 do zniekszta\u0142cenia rzeczywistego przebiegu zdarze\u0144 i pomijania kontekstu, kt\u00f3ry mia\u0142 znaczenie dla podj\u0119tych decyzji. <\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo obecno\u015b\u0107 kamer bywa odbierana jako czynnik utrudniaj\u0105cy prowadzenie interwencji, zw\u0142aszcza w sytuacjach dynamicznych, wymagaj\u0105cych koncentracji lub kontaktu z osobami trzecimi. Policja podnosi r\u00f3wnie\u017c argument ryzyka, \u017ce publikowane materia\u0142y b\u0119d\u0105 wykorzystywane do atak\u00f3w personalnych na konkretnych funkcjonariuszy, niezale\u017cnie od p\u00f3\u017aniejszych ustale\u0144 prawnych. <\/p>\n\n\n\n
Z tego punktu widzenia cz\u0119\u015b\u0107 funkcjonariuszy traktuje audyty obywatelskie nie jako neutraln\u0105 kontrol\u0119, lecz jako dzia\u0142anie potencjalnie zak\u0142\u00f3caj\u0105ce wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Polsce i na \u015bwiecie od kilku lat dynamicznie rozwija si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. audytor\u00f3w obywatelskich \u2013 os\u00f3b nagrywaj\u0105cych interwencje policji, s\u0142u\u017cb mundurowych i \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":8326,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8325"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8327,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8325\/revisions\/8327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}