W\u0142adze w Teheranie og\u0142osi\u0142y gotowo\u015b\u0107 do zawarcia mi\u0119dzynarodowego porozumienia w sprawie korzystania z Cie\u015bniny Ormuz, rzucaj\u0105c tym samym bezpo\u015brednie wyzwanie administracji USA. Elias Hazrati zaprosi\u0142 kraje europejskie, azjatyckie i arabskie do dwustronnych rozm\u00f3w. Czy Unia Europejska przyjmie t\u0119 ofert\u0119, ignoruj\u0105c polityk\u0119 Waszyngtonu? Oceni\u0142 to dla nas Krzysztof Strachota, ekspert O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adze Iranu pr\u00f3buj\u0105 narzuci\u0107 w\u0142asne zasady kontrolowania strategicznej Cie\u015bniny Ormuz, otwarcie lekcewa\u017c\u0105c retoryk\u0119 i polityk\u0119 ameryka\u0144sk\u0105
Wed\u0142ug Krzysztofa Strachoty, eksperta O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich, ewentualny dialog na linii Europa\u2013Iran nie przyniesie trwa\u0142ych ustale\u0144 z powodu pot\u0119\u017cnego deficytu zaufania
Pa\u0144stwa europejskie nie zaryzykuj\u0105 otwartego sporu z administracj\u0105 Donalda Trumpa, a dynamika sytuacji zbrojnej na Bliskim Wschodzie uniemo\u017cliwia obecnie jakiekolwiek strategiczne i dalekosi\u0119\u017cne porozumienia
Ira\u0144ska oferta w cieniu napi\u0119\u0107 z Waszyngtonem
Dnia 2 kwietnia 2026 roku Elias Hazrati, szef Rz\u0105dowej Rady Informacyjnej Iranu, wyg\u0142osi\u0142 oficjalne stanowisko w\u0142adz w Teheranie dotycz\u0105ce bezpo\u015bredniej kontroli nad Cie\u015bnin\u0105 Ormuz. W\u0142adze ira\u0144skie zadeklarowa\u0142y, \u017ce w pe\u0142ni dominuj\u0105 nad tym strategicznym obszarem, b\u0119d\u0105cym jednym z najwa\u017cniejszych w\u0119z\u0142\u00f3w transportu morskiego na \u015bwiecie. Z perspektywy Teheranu dotychczasowe kroki podejmowane przez prezydenta USA s\u0105 pozbawione racjonalnych podstaw, co przedstawiciel rz\u0105du ira\u0144skiego ostentacyjnie skwitowa\u0142 stwierdzeniem, \u017ce Donald Trump po prostu “bredzi” o sytuacji w cie\u015bninie.<\/p>\n\n\n\n
Jako kontrpropozycj\u0119 dla ameryka\u0144skich wp\u0142yw\u00f3w, dyplomacja Iranu zapowiedzia\u0142a zupe\u0142nie now\u0105 inicjatyw\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na wypracowaniu w\u0142asnego porozumienia reguluj\u0105cego \u017ceglug\u0119. Teheran zamierza wystosowa\u0107 oficjalne zaproszenia do wybranych pa\u0144stw, zach\u0119caj\u0105c je do nawi\u0105zania wsp\u00f3\u0142pracy z pomini\u0119ciem struktur wyznaczanych przez Stany Zjednoczone. Jak mocno podkre\u015blono w o\u015bwiadczeniu Hazratiego, oferta korzystania z tego kluczowego akwenu na nowych warunkach skierowana jest do:<\/p>\n\n\n\n
pa\u0144stw europejskich,
pa\u0144stw azjatyckich,
pa\u0144stw arabskich.
Tego rodzaju pr\u00f3ba bezpo\u015bredniego omini\u0119cia Waszyngtonu stanowi jawnie polityczne uderzenie maj\u0105ce na celu rozbicie jedno\u015bci sojuszniczej pa\u0144stw zachodnich w zamian za obietnic\u0119 bezpiecze\u0144stwa energetycznego. Swobodny transport morski przez Zatok\u0119 Persk\u0105 jest krytyczny dla pot\u0119g gospodarczych uzale\u017cnionych od nieprzerwanego importu ropy naftowej. Ruch ze strony Teheranu stawia Uni\u0119 Europejsk\u0105 w wysoce niekomfortowym po\u0142o\u017ceniu, zmuszaj\u0105c unijn\u0105 dyplomacj\u0119 do lawirowania mi\u0119dzy zabezpieczeniem w\u0142asnych \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw a lojalno\u015bci\u0105 wobec najwa\u017cniejszego sojusznika w NATO.<\/p>\n\n\n\n
Bariery dyplomatyczne i zaporowe warunki Teheranu
Mimo strategicznego zapotrzebowania europejskiej gospodarki na bezpieczne szlaki handlowe, perspektywa zawarcia oficjalnego i odr\u0119bnego uk\u0142adu mi\u0119dzy pa\u0144stwami europejskimi a rz\u0105dem w Iranie wydaje si\u0119 w obecnych realiach niemo\u017cliwa do zrealizowania. Krzysztof Strachota, ekspert O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich (OSW) oceniaj\u0105cy relacje i procesy na \u015arodkowym Wschodzie, punktuje ca\u0142kowity brak fundament\u00f3w pod zaawansowane kroki dyplomatyczne: <\/p>\n\n\n\n
\u2013 Nie widz\u0119 podstaw do tego, \u017ceby dzisiaj Europa mia\u0142a z Iranem podejmowa\u0107 jakie\u015b powa\u017cne zobowi\u0105zania czy ca\u0142o\u015bciowe rozwi\u0105zania tego problemu. Pewnie dialog b\u0119dzie prowadzony, ale nie spodziewam si\u0119, \u017ceby doprowadzi\u0142o to do jakichkolwiek trwa\u0142ych i wi\u0105\u017c\u0105cych ustale\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowym obci\u0105\u017ceniem parali\u017cuj\u0105cym jakiekolwiek obustronne negocjacje jest wrogo\u015b\u0107 oraz absolutny brak zaufania w relacjach politycznych pomi\u0119dzy stronami. Powsta\u0142e i kumulowane przez lata napi\u0119cia sprawiaj\u0105, \u017ce wszelkie propozycje traktatowe s\u0105 z g\u00f3ry traktowane jako pu\u0142apka i gra na zw\u0142ok\u0119. Krzysztof Strachota z OSW k\u0142adzie wyra\u017any nacisk na szybko zmieniaj\u0105ce si\u0119 wektory polityczne oraz naturalne obawy zachodnich decydent\u00f3w: <\/p>\n\n\n\n
\u2013 Sytuacja jest bardzo dynamiczna. Nieufno\u015b\u0107 mi\u0119dzy Europ\u0105 a Iranem jest zbyt du\u017ca. Zak\u0142adam, \u017ce pole do kompromisu tutaj r\u00f3wnie\u017c jest ograniczone.<\/p>\n\n\n\n
Nawet je\u015bli zachodnie rz\u0105dy zgodzi\u0142yby si\u0119 na robocze konsultacje, pocz\u0105tkowe \u017c\u0105dania sformu\u0142owane przez aparat pa\u0144stwowy Iranu z pewno\u015bci\u0105 przekroczy\u0142yby granice akceptowalno\u015bci i normy polityki mi\u0119dzynarodowej. Oficjalne zaaprobowanie ira\u0144skiego dyktatu morskiego na spornych wodach nios\u0142oby za sob\u0105 zbyt wysoki koszt wizerunkowy dla europejskich demokracji. Prognozuj\u0105c konkretn\u0105 postaw\u0119 negocjacyjn\u0105 Teheranu, analityk O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich ocenia intencje re\u017cimu wprost: <\/p>\n\n\n\n
\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce Ira\u0144czycy zaproponuj\u0105 bardzo wysokie, wr\u0119cz zaporowe warunki.
<\/p>\n\n\n\n
Brak zgody na otwarty konflikt interes\u00f3w z USA
Dla stolic na Starym Kontynencie nadrz\u0119dnym gwarantem stabilno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa od dziesi\u0119cioleci pozostaje niezachwiana trwa\u0142o\u015b\u0107 relacji transatlantyckich. Zawarcie samodzielnego paktu z Iranem wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z ryzykiem otwartego kryzysu geopolitycznego na linii Bruksela\u2013Waszyngton. Zgodnie z bezkompromisow\u0105 analiz\u0105 Krzysztofa Strachoty, rz\u0105dy unijne nie pozwol\u0105 sobie na sabota\u017c polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych pod wp\u0142ywem o\u015bwiadcze\u0144 o swobodzie \u017ceglugi, na co nak\u0142ada si\u0119 te\u017c niewiadoma dotycz\u0105ca rozwoju walk: <\/p>\n\n\n\n
\u2013 Nie spodziewam si\u0119 te\u017c, \u017ceby Europa zdecydowa\u0142a si\u0119 na jawnie wrogie wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych dzia\u0142ania. Przede wszystkim sytuacja jest bardzo dynamiczna, nie wiemy, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 konflikt za par\u0119 dni, za par\u0119 tygodni czy za par\u0119 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n
Bie\u017c\u0105ca i drastyczna fluktuacja uk\u0142adu si\u0142 na Bliskim Wschodzie stanowi barier\u0119 dla opierania gospodarki na d\u0142ugoterminowych traktatach w tym regionie. Przy wysokim ryzyku eskalacji zbrojnej, pa\u0144stwa operuj\u0105ce w akwenie Zatoki Perskiej ograniczaj\u0105 swoje dzia\u0142ania wy\u0142\u0105cznie do natychmiastowego reagowania kryzysowego. Ekspert OSW diagnozuje ten geopolityczny parali\u017c, wskazuj\u0105c, \u017ce w tej sytuacji obiektywnie nikt nie ma wiedzy koniecznej do wi\u0105zania si\u0119 umowami: <\/p>\n\n\n\n
\u2013 Tego nie wiedz\u0105 Amerykanie, tego nie wiedz\u0105 Ira\u0144czycy, tego nie wiedz\u0105 Europejczycy, wi\u0119c nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby tutaj ktokolwiek by\u0142 gotowy do jakich\u015b bardzo trwa\u0142ych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Z tych wszystkich uwarunkowa\u0144 jasno wynika, \u017ce kwietniowa odezwa Rz\u0105dowej Rady Informacyjnej Iranu stanowi jedynie wyrafinowane dzia\u0142anie taktyczne, s\u0142u\u017c\u0105ce zbadaniu sp\u00f3jno\u015bci obozu zachodniego, a nie realny fundament do stabilizacji transportu. Dop\u00f3ki konflikt na linii ameryka\u0144sko-ira\u0144skiej nie doczeka si\u0119 twardych rozstrzygni\u0119\u0107 na poziomie dyplomatycznym, logistyczny przemys\u0142 morski pozostanie ofiar\u0105 permanentnego napi\u0119cia. Wszelkie oferty kierowane do Europy z intencj\u0105 omini\u0119cia ustale\u0144 waszyngto\u0144skich s\u0105 skazane na szybkie polityczne odrzucenie.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W\u0142adze w Teheranie og\u0142osi\u0142y gotowo\u015b\u0107 do zawarcia mi\u0119dzynarodowego porozumienia w sprawie korzystania z Cie\u015bniny Ormuz, rzucaj\u0105c tym samym bezpo\u015brednie wyzwanie administracji USA. Elias \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":7725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7724"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7726,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7724\/revisions\/7726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}