{"id":743,"date":"2026-01-21T17:51:08","date_gmt":"2026-01-21T17:51:08","guid":{"rendered":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/?p=743"},"modified":"2026-01-21T17:51:08","modified_gmt":"2026-01-21T17:51:08","slug":"ferie-w-prl-u-dwie-niemilosiernie-brudne-sieroty-w-zamarznietych-ubraniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/?p=743","title":{"rendered":"Ferie w PRL-u. “Dwie niemi\u0142osiernie brudne sieroty w zamarzni\u0119tych ubraniach”"},"content":{"rendered":"\n

Mia\u0142am siedem lat, kiedy w po\u0142owie lat 80. pojecha\u0142am na moje pierwsze zimowisko.<\/p>\n\n\n\n

W zamarzni\u0119tych spodniach, gdzie\u015b pod niemieck\u0105 granic\u0105
Nie pami\u0119tam nazwy miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej si\u0119 odbywa\u0142o, ale po konsultacjach z bratem, kt\u00f3ry wtedy mi towarzyszy\u0142 i mam\u0105, kt\u00f3ra nas na t\u0105 wypraw\u0119 wys\u0142a\u0142a, uda\u0142o nam si\u0119 ustali\u0107, \u017ce by\u0142a to jaka\u015b malutka miejscowo\u015b\u0107 pod niemieck\u0105 granic\u0105. Podr\u00f3\u017c z Gda\u0144ska autokarem mia\u0142a trwa\u0107 ok. osiem godzin. Zbi\u00f3rka o godzinie 8 rano, planowany dojazd ok. 16. Hej przygodo!<\/p>\n\n\n\n

Problemy zacz\u0119\u0142y si\u0119 jeszcze przed wyjazdem, bo z powodu mroz\u00f3w autokar nie m\u00f3g\u0142 odpali\u0107, wi\u0119c wyjechali\u015bmy z dwugodzinnym op\u00f3\u017anieniem. Warunki na drodze por\u00f3wnywalne z tymi, kt\u00f3re tydzie\u0144 temu unieruchomi\u0142y kierowc\u00f3w na S7. Zamiecie, \u015blizga szosa, zaspy \u015bnie\u017cne. Dojechali\u015bmy tu\u017c przed p\u00f3\u0142noc\u0105. Oczywi\u015bcie nie pami\u0119tam dok\u0142adnie tej podr\u00f3\u017cy, ale jej opis zosta\u0142 utrwalony w ma\u0142o ortograficznym li\u015bcie wys\u0142anym do rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pisownia oryginalna: “W autokarze by\u0142o fajnie, tylko sko\u0144czy\u0142o mi si\u0119 picie, bo durzo stali\u015bmy, bo autokar nie mug\u0142 jecha\u0107 przez zaspy i \u015bnieg. Dojechali\u015bmy o 23.45 i odrazu kazali nam i\u017a\u0107 spa\u0107 (\u2026). Na \u015bniadania, objady i kolacje chodzimy do sto\u0142uwki, daleko od naszego domku. Tszeba i\u017a\u0107 takim tunelem ze \u015bniegu ktury si\u0119ga mi do brody. A w niekturych miejscach jest nawet wyszszy. Ale to nic bo jedzenie i tak jest niedobre (\u2026)”<\/p>\n\n\n\n

Z mojego pierwszego zimowiska zachowa\u0142o si\u0119 jedno zdj\u0119cie, na kt\u00f3rym wida\u0107 ubranych zupe\u0142nie nieadekwatnie do pogody starszych uczestnik\u00f3w wyjazdu, kt\u00f3rzy z dum\u0105 prezentuj\u0105 domek, do kt\u00f3rego wej\u015bcie uda\u0142o im si\u0119 odkopa\u0107. My, siedmiolatki, nie uczestniczyli\u015bmy w tej zabawie. Z pewno\u015bci\u0105 nikt by nam te\u017c nie pozwoli\u0142 na tak ekstrawaganckie zrzucenie kurtek i czapek.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142asnych wspomnie\u0144 mam z tego miejsca niewiele. Pami\u0119tam wykopan\u0105 w \u015bniegu dr\u00f3\u017ck\u0119, kt\u00f3r\u0105 jak tunelem chodzili\u015bmy na sto\u0142\u00f3wk\u0119<\/strong>. Pami\u0119tam, \u017ce co i rusz w domkach zamarza\u0142a woda w rurach i \u017ce mn\u00f3stwo czasu sp\u0119dzali\u015bmy na dworze lepi\u0105c ba\u0142wany, je\u017cd\u017c\u0105c na sankach i buduj\u0105c igloo ze \u015bniegu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Moja mama pami\u0119ta za to, jak wygl\u0105dali\u015bmy z bratem, po powrocie z dwutygodniowego zimowiska. “Dwie niemi\u0142osiernie brudne sieroty w zamarzni\u0119tych ubraniach” – tak nas opisa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"To
To by\u0142y ekstremalne ferie. Woda zamarza\u0142a, domek trzeba by\u0142o odkopa\u0107, a do sto\u0142\u00f3wki sz\u0142o si\u0119 \u015bnie\u017cnym tunelem \u00a9 Archiwum prywatne | Magda Bukowska<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nasz op\u0142akany stan zewn\u0119trzny, kontrastuj\u0105cy z zadowoleniem, kt\u00f3re wed\u0142ug rodzic\u00f3w prezentowali\u015bmy oboje, by\u0142 pono\u0107 skutkiem zamarzaj\u0105cych rur, co oznacza\u0142o czasowe braki wody i ogrzewania. Nasi opiekunowie woleli wi\u0119c nie ryzykowa\u0107 i nie zmuszali nas do k\u0105pieli, a tym bardziej do prania brudnych ubra\u0144<\/strong>. T\u0119 rado\u015b\u0107 pozostawiono rodzicom.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wideo i bursztyny w Stegnie<\/h2>\n\n\n\n

Znacznie lepiej pami\u0119tam kolejne zimowiska, na kt\u00f3re je\u017adzi\u0142am do Stegny<\/strong>. O tej porze roku ta urocza nadmorska miejscowo\u015b\u0107 nie oferowa\u0142a w czasach PRL-u przesadnie wielu atrakcji<\/strong>, sporo czasu sp\u0119dzali\u015bmy wi\u0119c w niewielkim o\u015brodku, kt\u00f3ry na dwa tygodnie stawa\u0142 si\u0119 naszym domem. Poniewa\u017c w latach 80. obfite \u015bniegi i mrozy nie by\u0142y dla nikogo zaskoczeniem<\/strong>, nasza kierowniczka \u2013 prywatnie mama jednego z uczestnik\u00f3w i kole\u017canka z pracy mojego taty (w minionym systemie kolonie i zimowiska zwykle by\u0142y wyjazdami z zak\u0142adu pracy), zawsze zabiera\u0142a na ferie sw\u00f3j domowy odtwarzacz wideo<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b to \u017cadna atrakcja, a samo urz\u0105dzenie nale\u017cy ju\u017c do kategorii zabytk\u00f3w, ale wtedy to by\u0142a naprawd\u0119 wielka frajda. Wprawdzie wyb\u00f3r film\u00f3w by\u0142 mocno ograniczony (niestety g\u0142\u00f3wnie do film\u00f3w akcji), a ta\u015bmy odtwarzane by\u0142y tyle razy, \u017ce na starym telewizorze nie zawsze mo\u017cna by\u0142o dojrze\u0107, czy ogl\u0105damy akurat “Rambo”, “Terminatora” czy “Szcz\u0119ki”<\/strong>, ale rado\u015b\u0107 by\u0142a ogromna.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie wychodzili\u015bmy te\u017c na dw\u00f3r korzysta\u0107 z urok\u00f3w zimy i wdycha\u0107 cenny dla zdrowia jod, w kt\u00f3ry obfituje nadmorskie powietrze<\/strong>. Z tych spacer\u00f3w brzegiem zatoki, szczeg\u00f3lnie utkwi\u0142 mi w pami\u0119ci jeden, w czasie, kt\u00f3rego znalaz\u0142am skarb – pi\u0119kny, wi\u0119kszy od orzecha laskowego bursztyn<\/strong>, chlupocz\u0105cy w jakiej\u015b dziurze w \u015bniegu oddalonej ca\u0142kiem spory kawa\u0142ek od morza.<\/p>\n\n\n\n

\"W
W PRL-u nie by\u0142o nocnego zwiedzania, ale zamek fascynowa\u0142 nie mniej ni\u017c dzi\u015b \u00a9 Archiwum prywatne | Magda Bukowska<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zimowe zamki<\/h2>\n\n\n\n

Ze Stegny, o ile pogoda pozwala\u0142a, zawsze ruszali\u015bmy te\u017c na jak\u0105\u015b wycieczk\u0119. Najlepiej pami\u0119tam t\u0119 do Malborka. Wtedy zakocha\u0142am si\u0119 w tej gigantycznej budowli i ta dzieci\u0119ca mi\u0142o\u015b\u0107 przetrwa\u0142a do dzi\u015b. Oczywi\u015bcie w latach 80. nie by\u0142o takich atrakcji, jakich mo\u017cna w tym miejscu do\u015bwiadczy\u0107 dzi\u015b – jak np. nocne zwiedzanie,<\/strong> kt\u00f3re uwielbiam, ale sam zamek w bia\u0142ej, surowej scenerii zrobi\u0142 na mnie kolosalne wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

W podobnym czasie, tyle \u017ce podczas letnich kolonii trafi\u0142am na drugi zamek, do kt\u00f3rego na zawsze zachowa\u0142am sentyment \u2013 Zamek Ogrodzieniec<\/strong>. Kiedy wi\u0119c pod koniec podstaw\u00f3wki pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107, by pojecha\u0107 tam na ferie zimowe, by\u0142am zachwycona. Oczywi\u015bcie nie mieszkali\u015bmy w zamku, ale niedaleko, a wizyta w wapiennej fortecy by\u0142a w programie wycieczki. Nie zosta\u0142a chyba jednak z nikim uzgodniona, bo na teren zamku wchodzili\u015bmy przez p\u0142ot, zeskakuj\u0105c z niego w gigantyczne \u015bnie\u017cne zaspy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"Ogrodzieniec
[1\/3] Ogrodzieniec w zimowej szacie zachwyca\u0142, a skakanie przez p\u0142ot w \u015bnie\u017cne zaspy by\u0142o dodatkow\u0105 atrakcj\u0105 \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: Archiwum prywatne | Magda Bukowska<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ogrodzieniec w zimowej szacie okaza\u0142 si\u0119 chyba jeszcze pi\u0119kniejszy ni\u017c w letnim antura\u017cu<\/strong>. Zbudowany z bia\u0142ych kamieni i okryty \u015bnie\u017cn\u0105 pierzyn\u0105 wygl\u0105da\u0142 jak z bajki. Wprawdzie docieranie do niego przypomina\u0142o scen\u0119 z “Zemsty”, w kt\u00f3rej Roman Pola\u0144ski jako Papkin przedziera si\u0119 przez \u015bnieg<\/strong> i zawieruch\u0119 do zamku, ale nikomu to nie przeszkadza\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Nic nie by\u0142o w stanie zepsu\u0107 zabawy<\/h2>\n\n\n\n

Nie pami\u0119tam te\u017c narzekania w poci\u0105gu wioz\u0105cym nas z Gda\u0144ska na po\u0142udnie Polski<\/strong>, a kt\u00f3ry z powodu oblodzenia tor\u00f3w utkn\u0105\u0142 na cztery godziny w polu.<\/p>\n\n\n\n

W tamtym czasie zimne i \u015bnie\u017cne zimy by\u0142y norm\u0105 i cho\u0107 jak dzi\u015b regularnie zaskakiwa\u0142y drogowc\u00f3w<\/strong>, wszyscy po prostu liczyli\u015bmy si\u0119 z podobnymi “atrakcjami” i w najmniejszym stopniu nie psu\u0142y nam one zabawy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mia\u0142am siedem lat, kiedy w po\u0142owie lat 80. pojecha\u0142am na moje pierwsze zimowisko. W zamarzni\u0119tych spodniach, gdzie\u015b pod niemieck\u0105 granic\u0105Nie pami\u0119tam nazwy miejscowo\u015bci, \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":744,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":745,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions\/745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}