Unijni dyplomaci zapewniaj\u0105, \u017ce z porozumienia wy\u0142\u0105czone zostan\u0105 “wra\u017cliwe towary rolne”.<\/p>\n\n\n\n
O szansach i zagro\u017ceniach tej umowy opowiada w wywiadzie dla money.pl dr Krzysztof Iwanek z Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku oraz O\u015brodka Spraw Azjatyckich Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego.<\/p>\n\n\n\n
Zatrudnia 10 tys. os\u00f3b. M\u00f3wi, jak rozwi\u0105za\u0107 problem um\u00f3w<\/p>\n\n\n\n
Piotr Bera, money.pl: 27 stycznia UE ma podpisa\u0107 w Nowym Delhi umow\u0119 handlow\u0105 z Indiami. To b\u0119dzie prze\u0142om?<\/p>\n\n\n\n
Dr Krzysztof Iwanek z Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku, ekspert ds. Indii: To jest umowa na rzecz obni\u017cenia dwustronnych ce\u0142 oraz intensyfikacji handlu mi\u0119dzy UE i Indiami. Uwzgl\u0119dniony zostanie te\u017c mechanizm CBAM (Graniczny Mechanizm Dostosowywania Cen na Granicach z uwzgl\u0119dnieniem emisji CO2 \u2013 przyp. red.), kt\u00f3ry Unia narzuca na import r\u00f3\u017cnych towar\u00f3w z kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Porozumienie ustala te\u017c zasady wsp\u00f3\u0142pracy dotycz\u0105cej przep\u0142ywu ludzi, us\u0142ug i kapita\u0142u. Ma by\u0107 \u0142atwiej, ale szczeg\u00f3\u0142y poznamy dopiero po publikacji ca\u0142ej umowy.<\/p>\n\n\n\n
W 2023 r. bilans handlowy UE-Indie wyni\u00f3s\u0142 124 mld euro. To Europa by\u0142a najwi\u0119kszym partnerem Indii, czwartej gospodarki \u015bwiata. Komu bardziej zale\u017cy na porozumieniu?<\/p>\n\n\n\n
W zale\u017cno\u015bci od sektora korzy\u015b\u0107 b\u0119dzie przechyla\u0107 si\u0119 w jedn\u0105 lub drug\u0105 stron\u0119. W motoryzacji na tej umowie zale\u017cy szczeg\u00f3lnie Niemcom, bo Indie bardzo chroni\u0105 sw\u00f3j rynek motoryzacyjny, a redukcja ce\u0142 oznacza mo\u017cliwo\u015b\u0107 wi\u0119kszego eksportu z Europy.<\/p>\n\n\n\n
A na czym mo\u017ce zyska\u0107 Polska?<\/p>\n\n\n\n
Na eksporcie przetw\u00f3rstwa \u017cywno\u015bci. Indie to gigantyczny rynek i wielka szansa, chocia\u017c panuje tam protekcjonizm produkt\u00f3w rolnych. Rolnicy to olbrzymi elektorat, kt\u00f3ry nie chce konkurencyjnego zbo\u017ca, mleka i w\u0142a\u015bnie przetworzonej \u017cywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
To samo m\u00f3wi\u0105 europejscy rolnicy w przypadku umowy z Mercosur.<\/p>\n\n\n\n
Producenci przetworzonej \u017cywno\u015bci mog\u0105 si\u0119 cieszy\u0107, ale w tym samym czasie zagro\u017ceniem dla polskiego rolnictwa mo\u017ce by\u0107 import pszenicy z Indii. Z drugiej strony, indyjskie rolnictwo w wi\u0119kszo\u015bci sk\u0142ada si\u0119 z ma\u0142ych i \u015brednich gospodarstw, kt\u00f3re s\u0105 otoczone parasolem opieki pa\u0144stwa i gwarancj\u0105 cen. Dlatego jest to sektor bardzo ma\u0142o dynamiczny, bardzo ma\u0142o nastawiony na eksport, bo to pa\u0144stwo b\u0119dzie od rolnik\u00f3w kupowa\u0107 zbo\u017ce. Nie ma tam wielkich prywatnych firm, kt\u00f3re mog\u0142yby zala\u0107 europejski rynek.<\/p>\n\n\n\n
Takich jak ukrai\u0144skie agroholdingi.<\/p>\n\n\n\n
Dok\u0142adnie tak. W Indiach sektor rolniczy nie zosta\u0142 sprywatyzowany i rolnicy sprzedaj\u0105 swoje produkty na rz\u0105dowych targach za okre\u015blone ceny. System skupu jest kontrolowany przez pa\u0144stwo, wi\u0119c nie s\u0105 w og\u00f3le przygotowani do rywalizacji na globalnych rynkach. W zasadzie to oni si\u0119 boj\u0105. Oni nie chc\u0105 mie\u0107 tego kapitalistycznego zbo\u017ca z zewn\u0105trz, bo s\u0105 niegotowi do rywalizacji.<\/p>\n\n\n\n
Otwarcie si\u0119 na Europ\u0119 mo\u017ce to zmieni\u0107 i w przysz\u0142o\u015bci Indie b\u0119d\u0105 mie\u0107 swoje agroholdingi?<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli kto\u015b zainwestuje w Indiach, ma pieni\u0105dze, ma know-how, to mo\u017ce zaryzykowa\u0107 i stworzy\u0107 co\u015b wi\u0119kszego, ale to potrwa sporo czasu. Jednak w pierwszej kolejno\u015bci rz\u0105d indyjski musia\u0142by zliberalizowa\u0107 ten rynek i uwolni\u0107 ceny zbo\u017ca, \u017ceby prywatnym firmom op\u0142aca\u0142o si\u0119 tam wej\u015b\u0107. To by\u0142oby uderzenie w elektorat.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli nie zbo\u017ce, to jaki produkt m\u00f3g\u0142by “zala\u0107” UE?<\/p>\n\n\n\n
Indie to ogromny producent tanich lek\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto nie spe\u0142niaj\u0105 unijnych standard\u00f3w. Trafiaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej do Azji Centralnej i Afryki. My\u015bl\u0119, \u017ce UE jednak si\u0119 nie ugnie i nie zgodzi si\u0119 na import ta\u0144szych i gorszych jako\u015bciowo lek\u00f3w. Ale przede wszystkim coraz wa\u017cniejszy dla indyjskiej gospodarki jest eksport us\u0142ug i pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Czyli b\u0119dziemy mie\u0107 wi\u0119cej informatyk\u00f3w z Indii.<\/p>\n\n\n\n
Tak, chodzi o wysoko wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Trwaj\u0105 jeszcze negocjacje mi\u0119dzy UE i Indiami w kontek\u015bcie wymiany przep\u0142ywu pracownik\u00f3w, ale nie oszukujmy si\u0119: to b\u0119dzie przebiega\u0107 g\u0142\u00f3wnie w jedn\u0105 stron\u0119. Indusi b\u0119d\u0105 pracowa\u0107 w UE, kt\u00f3ra “wykupi” specjalist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Polska eksportuje do Indii nie tylko \u017cywno\u015b\u0107, ale tak\u017ce maszyny i urz\u0105dzenia elektromaszynowe.<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3wi\u0105c brutalnie: Indie nie maj\u0105 swojej elektroniki, a to, co produkuj\u0105, jest niekonkurencyjne, ich technologia jest kilkadziesi\u0105t lat do ty\u0142u. Telefony kom\u00f3rkowe czy procesory kupowane s\u0105 w Chinach. Im bardziej zaawansowany sprz\u0119t, tym wi\u0119ksza szansa na podbicie indyjskiego rynku.<\/p>\n\n\n\n
Jest jeden unijny sektor, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 dr\u017cy. Mowa o hutnictwie.<\/p>\n\n\n\n
To absolutnie kluczowa sprawa dla Polski. Indyjska stal oznacza gigantyczn\u0105 konkurencj\u0119, dlatego jest przedmiotem najwi\u0119kszego sporu w\u015br\u00f3d urz\u0119dnik\u00f3w pracuj\u0105cych nad umow\u0105. Sp\u00f3r ma dotyczy\u0107 wspomnianego ju\u017c CBAM, kt\u00f3re penalizuje Indie za nadmiern\u0105 emisj\u0119 CO2 przy produkcji stali. Wierz\u0119, \u017ce Polska odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w negocjacjach, \u017ceby podj\u0119to decyzj\u0119 w naszym interesie – musz\u0105 by\u0107 ograniczenia na indyjsk\u0105 stal. Dla Brukseli koszty emisji, warunki pracy i standardy bezpiecze\u0144stwa to kluczowe sprawy.<\/p>\n\n\n\n
New Delhi zarzeka si\u0119, \u017ce jest bezpieczniej i przepisy dostosowano do unijnych wymog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Nie wierz\u0119, \u017ceby UE by\u0142a w stanie pilnowa\u0107 standard\u00f3w pracy w Indiach. UE co najwy\u017cej mo\u017ce wybi\u00f3rczo sprawdzi\u0107 dany produkt, zbada\u0107 go i ewentualnie nie wpu\u015bci\u0107 na teren Wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n
Rozumiem, \u017ce indyjskie standardy znacznie odbiegaj\u0105 od unijnych.<\/p>\n\n\n\n
Podam pierwszy przyk\u0142ad z brzegu. Ponad 70 proc. obywateli Indii pracuje bez umowy. Nie maj\u0105 zabezpieczenia socjalnego, emerytury, sk\u0142adek zdrowotnych. To s\u0105 ludzie, kt\u00f3rych np. firma budowlana we\u017amie z ulicy i powie: zbudujcie to i dajemy got\u00f3wk\u0119 do r\u0119ki. To o jakich standardach m\u00f3wimy? Nie wierz\u0119, \u017ce wszystko, co b\u0119dziemy importowa\u0107, spe\u0142ni wszystkie unijne kryteria, szczeg\u00f3lnie je\u017celi chodzi o warunki pracy.<\/p>\n\n\n\n
Kilka lat temu wybuch\u0142a afera zwi\u0105zana z Bangladeszem, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce polskie firmy s\u0105 jednymi z najwi\u0119kszych importer\u00f3w tekstyli\u00f3w z tego kraju. Gdy zawali\u0142 si\u0119 budynek Rana Plazuto okaza\u0142o si\u0119 pracowano tam w skandalicznych warunkach, dotyczy\u0142o to te\u017c kobiet w zaawansowanej ci\u0105\u017cy. Z Indiami jest troch\u0119 lepiej, ale nie ma mowy o spe\u0142nianiu wszystkich standard\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Indie chc\u0105 zosta\u0107 \u015bwiatowym supermocarstwem, ale pa\u0144stwo traci na takim podej\u015bciu, zaczynaj\u0105c od ni\u017cszych wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Relacja pa\u0144stwa z gospodark\u0105 jest specyficzna. Indusi du\u017co mniej dostaj\u0105 od pa\u0144stwa i du\u017co mniej mu daj\u0105. Nie maj\u0105 zabezpieczenia socjalnego czy systemu emerytalnego w naszym rozumieniu. Maj\u0105 wsparcie sektorowe, tak jak rolnicy z gwarancj\u0105 cen, ale – z drugiej strony – ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli Indii nie p\u0142aci podatku dochodowego. Jest on scedowany na cz\u0119\u015b\u0107 klasy \u015bredniej i wy\u017csz\u0105. Mniej zarabiaj\u0105cy s\u0105 zostawieni sami sobie. Dlatego pa\u0144stwo czerpie zyski z najbogatszych i czeka na umow\u0119 z UE. Bo przyjedzie dro\u017cszy produkt, co oznacza wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w w bud\u017cecie.<\/p>\n\n\n\n
Czyli dla rz\u0105du powstanie agroholdingu mog\u0142oby by\u0107 na r\u0119k\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Rolnik ma ma\u0142y wp\u0142yw na bud\u017cet pa\u0144stwa, g\u0142\u00f3wnie od niego bierze, wi\u0119c z gospodarczego punktu widzenia to mia\u0142oby sens. Ale politycznie ju\u017c nie. Nawet po\u0142owa ludno\u015bci Indii pracuje w rolnictwie, to gigantyczny elektorat. Natomiast za wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z UE lobbuj\u0105 producenci stali.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem Ursuli von der Leyen stosunki mi\u0119dzy Indiami z Europ\u0105 mog\u0105 mie\u0107 w najbli\u017cszych latach potencja\u0142, aby sta\u0107 si\u0119 “jednym z najwa\u017cniejszych partnerstw tego stulecia”. To pr\u00f3ba odci\u0105gni\u0119cia Indii od Chin i Rosji?<\/p>\n\n\n\n
Otwiera si\u0119 polityczne pole do wsp\u00f3\u0142pracy, \u017ceby odci\u0105gn\u0105\u0107 New Delhi od Pekinu, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie cyberbezpiecze\u0144stwa. Inaczej jest z Rosj\u0105, kt\u00f3ra dla UE jest bezpo\u015brednim zagro\u017ceniem, a dla Indii to partner. Dlatego nie zgadzam si\u0119 w tej kwestii z Ursul\u0105 von der Leyen. Dla nas wa\u017cniejsze jest jednak partnerstwo z USA. W kontek\u015bcie biznesowym UE chce konkurowa\u0107 o indyjski rynek z Chinami w zakresie elektroniki czy samochod\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n\n\n\n
Chi\u0144skie samochody podbi\u0142y UE. Czy indyjskie auta te\u017c wyjad\u0105 na polskie drogi?<\/p>\n\n\n\n
Dot\u0105d nie okazali si\u0119 zbyt konkurencyjni. Firma Tata wykupi\u0142a Jaguara, gdy ten upad\u0142, ale prze\u0142omu nie by\u0142o. W Indiach skupiano si\u0119 na tym, \u017ce dosz\u0142o do “zemsty”, bo indyjska firma wykupi\u0142a brytyjsk\u0105. No tak, ale co z tego? Czy Jaguar dzi\u0119ki temu radzi sobie znacznie lepiej? Samoch\u00f3d Tata Nano jak szybko wjecha\u0142 do Europy, tak szybko z niej wyjecha\u0142. To w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce si\u0119 jednak zmieni\u0107. Indyjska gospodarka jest na razie kilkukrotnie mniejsza od chi\u0144skiej i znacznie bardziej zacofana technologicznie.<\/p>\n\n\n\n
Czy w Indiach dochodzi do kradzie\u017cy intelektualnej, tak jak w Chinach?<\/p>\n\n\n\n
Bez w\u0105tpienia tak. Indie pr\u00f3buj\u0105 – tak jak Chiny – kopiowa\u0107 zachodnie rozwi\u0105zania, \u017ceby stworzy\u0107 w\u0142asne produkty. Ale jeszcze nie by\u0142 w stanie skopiowa\u0107 niczego do tego stopnia, \u017ceby rywalizowa\u0107 z produktami europejskimi. Nie skopiuj\u0105 ani procesora, ani telefonu, ani komputera, ani pojazdu. Ale rz\u0105d indyjski liczy na transfer technologii.<\/p>\n\n\n\n
W Indiach wiele os\u00f3b nie przejmuje si\u0119 prawami intelektualnymi. Przyk\u0142adem jest obecno\u015b\u0107 aut z podrobionymi tablicami UE na ulicach, co jest nielegalne. \u017baden policjant tym si\u0119 nie zajmuje, tak\u017ce w stolicy.<\/p>\n\n\n\n
To nie jest przypadek, \u017ce zachodni giganci nie przenosz\u0105 fabryk z zaawansowan\u0105 technologi\u0105 do Indii. Wyj\u0105tkiem jest Apple, kt\u00f3re produkuje tam najnowszego iPhone\u2019a, ale jest to efekt wojny celnej Donalda Trumpa.<\/p>\n\n\n\n
Zach\u00f3d wie, \u017ce Indie mog\u0105 skopiowa\u0107 technologie, ale najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105 tego kraju jest to, \u017ce nie jest Chinami?<\/p>\n\n\n\n
Tak, bo produkcja zostanie przeniesiona do kraju, kt\u00f3ry nie zagra\u017ca Zachodowi i gdzie jeszcze mo\u017cna zarobi\u0107. Waszyngton i Tokio m\u00f3wi\u0105, \u017ceby nie otwiera\u0107 firm w Chinach, ale nie wspominaj\u0105 o Indiach. New Delhi dla UE nie jest obecnie zagro\u017ceniem politycznym i gospodarczym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Unijni dyplomaci zapewniaj\u0105, \u017ce z porozumienia wy\u0142\u0105czone zostan\u0105 “wra\u017cliwe towary rolne”. O szansach i zagro\u017ceniach tej umowy opowiada w wywiadzie dla money.pl dr \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":448,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":449,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447\/revisions\/449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}