Lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 w Jeleniej G\u00f3rze wstrz\u0105sn\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci 11-letniej Danusi. Jeszcze wi\u0119kszy szok opinii publicznej wywo\u0142a\u0142y doniesienia o zatrzymaniu w tej sprawie zaledwie 12-letniej dziewczynki. Wci\u0105\u017c bez odpowiedzi pozostaje pytanie o to, jakie by\u0142y przyczyny agresywnego aktu.<\/p>\n\n\n\n
Tragiczna zbrodnia w Jeleniej G\u00f3rze
Tragedia, do kt\u00f3rej dosz\u0142o w Jeleniej G\u00f3rze, wymyka si\u0119 standardowym ramom pojmowania przest\u0119pczo\u015bci, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na wiek osoby podejrzewanej. Odnalezienie cia\u0142a 11-letniej dziewczynki doprowadzi\u0142o \u015bledczych do zatrzymania jej o rok starszej znajomej ze szko\u0142y. W \u015bwietle polskiego prawa karnego wiek ten stanowi fundamentaln\u0105 barier\u0119 zmieniaj\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 post\u0119powania wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, granica odpowiedzialno\u015bci karnej w Polsce rozpoczyna si\u0119 co do zasady od uko\u0144czenia 17. roku \u017cycia, a w wyj\u0105tkowych przypadkach, przy najci\u0119\u017cszych zbrodniach takich jak zab\u00f3jstwo, mo\u017ce zosta\u0107 obni\u017cona do lat 14. Jednak 12-latka, nawet w obliczu tak powa\u017cnych zarzut\u00f3w, nie jest w \u015bwietle kodeksu karnego przest\u0119pc\u0105, lecz osob\u0105 nieletni\u0105 wykazuj\u0105c\u0105 przejawy demoralizacji lub dopuszczaj\u0105c\u0105 si\u0119 czynu karalnego.<\/p>\n\n\n\n
Oznacza to, \u017ce w tej sprawie nie b\u0119dzie toczy\u0142 si\u0119 standardowy proces karny zako\u0144czony wyrokiem wi\u0119zienia, a spraw\u0105 zajmie si\u0119 s\u0105d rodzinny i nieletnich. To w\u0142a\u015bnie ta instytucja zdecyduje o dalszym losie dziewczynki, maj\u0105c do dyspozycji wachlarz \u015brodk\u00f3w wychowawczych i leczniczych, od nadzoru kuratora, przez umieszczenie w m\u0142odzie\u017cowym o\u015brodku wychowawczym, a\u017c po skierowanie do zak\u0142adu poprawczego. Sytuacja ta rodzi spo\u0142eczne niezrozumienie, jednak prawo chroni dzieci przed rygorem wi\u0119ziennictwa przeznaczonego dla doros\u0142ych. Eksperci prawa karnego podkre\u015blaj\u0105, \u017ce w przypadku tak m\u0142odych sprawc\u00f3w priorytetem systemu nie jest odp\u0142ata za czyn, lecz resocjalizacja i terapia. Post\u0119powanie w sprawach nieletnich koncentruje si\u0119 na ustaleniu, czy dosz\u0142o do czynu karalnego, ale przede wszystkim na zdiagnozowaniu przyczyn tak drastycznego zachowania.
<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny agresji u dzieci
Eksperci zajmuj\u0105cy si\u0119 psychologi\u0105 dzieci\u0119c\u0105 wskazuj\u0105, \u017ce agresja o takim nat\u0119\u017ceniu u dziecka nie pojawia si\u0119 w pr\u00f3\u017cni. Zazwyczaj jest wypadkow\u0105 wielu z\u0142o\u017conych czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych, biologicznych oraz psychicznych. Cho\u0107 opinia publiczna cz\u0119sto poszukuje prostych odpowiedzi, takich jak wp\u0142yw gier komputerowych czy patologia w rodzinie, rzeczywisto\u015b\u0107 kliniczna bywa znacznie bardziej skomplikowana. Agresja u ma\u0142oletnich mo\u017ce by\u0107 form\u0105 wo\u0142ania o pomoc, reakcj\u0105 na d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 przemoc r\u00f3wie\u015bnicz\u0105, ale tak\u017ce objawem rozwijaj\u0105cych si\u0119 zaburze\u0144 psychicznych. Wiek dojrzewania to czas burzy hormon\u00f3w i przebudowy struktur m\u00f3zgowych, co czyni m\u0142odych ludzi szczeg\u00f3lnie podatnymi na destabilizacj\u0119 emocjonaln\u0105.
<\/p>\n\n\n\n
Specjali\u015bci zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce w rzadkich przypadkach mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z tzw. osobowo\u015bci\u0105 nieprawid\u0142ow\u0105 lub wczesnymi objawami psychopatii, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 deficytem empatii i przedmiotowym traktowaniem ludzi. Jednak znacznie cz\u0119\u015bciej przyczyna le\u017cy w nieleczonych zaburzeniach zachowania lub opozycyjno-buntowniczych, kt\u00f3re eskaluj\u0105 w momencie kryzysu.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku tragedii w Jeleniej G\u00f3rze kluczowe b\u0119dzie ustalenie, co stanowi\u0142o przyczyn\u0119 podj\u0119tych przez sprawc\u0119 dzia\u0142a\u0144. Psychologowie s\u0105dowi stan\u0105 przed trudnym zadaniem oddzielenia buntu okresu dorastania od patologicznych mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli\u0142y dziecku na przekroczenie ostatecznej granicy.<\/p>\n\n\n\n
Zobacz te\u017c: Bez limit\u00f3w dochodowych. \u015awiadczenia z MOPS-u dla wszystkich
<\/p>\n\n\n\n
Psychiatra o aktach skrajnej przemocy u dzieci
Psychiatryczna ocena tej tragedii wymaga daleko id\u0105cej ostro\u017cno\u015bci i powstrzymania si\u0119 od pochopnych ocen. Dr hab. Monika Szewczuk-Bogus\u0142awska z Katedry i Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego we Wroc\u0142awiu podkre\u015bla w rozmowie z \u201cFaktem\u201d, \u017ce zab\u00f3jstwa dokonane przez dzieci nale\u017c\u0105 do skrajnie rzadkich zjawisk i nie mog\u0105 by\u0107 podstaw\u0105 do generalizowania ani stygmatyzowania m\u0142odych sprawc\u00f3w. Ekspertka zaznaczy\u0142a, \u017ce wypowiada si\u0119 w uj\u0119ciu og\u00f3lnym, na temat mechanizm\u00f3w znanych psychiatrii dzieci\u0119cej, a nie w odniesieniu do konkretnej sprawy z Jeleniej G\u00f3ry.
<\/p>\n\n\n\n
Jak wyja\u015bnia, w wyj\u0105tkowych przypadkach do akt\u00f3w skrajnej przemocy mog\u0105 prowadzi\u0107 ci\u0119\u017ckie zaburzenia psychiczne, zw\u0142aszcza takie, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 objawy psychotyczne, jak halucynacje czy urojenia.<\/p>\n\n\n\n
Halucynacje mog\u0105 mie\u0107 charakter imperatywny, np. \u201eg\u0142osy”, kt\u00f3re s\u0142yszy osoba do\u015bwiadczaj\u0105ca halucynacji, nak\u0142aniaj\u0105 do aktu agresji. Teoretycznie mo\u017cna tak\u017ce bra\u0107 pod uwag\u0119 dzia\u0142ania pod wp\u0142ywem substancji psychoaktywnych, jednak z zastrze\u017ceniem, \u017ce zab\u00f3jstwa w takich sytuacjach s\u0105 niezmiernie rzadkie, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d dzieci – uwa\u017ca ekspertka cytowana przez \u201cFakt\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Dr hab. Szewczuk-Bogus\u0142awska zwraca uwag\u0119, \u017ce aby zaburzenia psychiczne mog\u0142y doprowadzi\u0107 do tak dramatycznych czyn\u00f3w, musz\u0105 mie\u0107 wyj\u0105tkowo ci\u0119\u017cki przebieg. Chodzi o stany, w kt\u00f3rych dziecko nie rozumie znaczenia w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144 ani ich emocjonalnego kontekstu, nie odczuwa empatii ani wra\u017cliwo\u015bci, a cz\u0119sto towarzyszy temu silna impulsywno\u015b\u0107 i dzia\u0142anie pod wp\u0142ywem bod\u017aca. W takich sytuacjach nawet otoczenie mo\u017ce nie mie\u0107 szansy dostrzec wcze\u015bniej niepokoj\u0105cych sygna\u0142\u00f3w, poniewa\u017c zaburzenia mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 skrycie lub pojawi\u0107 si\u0119 nagle.<\/p>\n\n\n\n
Psychiatra podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nie ka\u017cdemu dziecku da si\u0119 skutecznie pom\u00f3c, nawet wtedy, gdy obj\u0119te jest fachow\u0105 opiek\u0105. Dlatego jednoznaczne os\u0105dy formu\u0142owane w przestrzeni publicznej, w tym stygmatyzuj\u0105ce okre\u015blenia pojawiaj\u0105ce si\u0119 w internecie, s\u0105 nie tylko nieuprawnione, ale mog\u0105 dodatkowo pog\u0142\u0119bia\u0107 dramat. W jej ocenie zar\u00f3wno ofiara, jak i domniemana sprawczyni tej tragedii pozostaj\u0105 dzie\u0107mi, a sytuacja ta powinna by\u0107 przede wszystkim rozpatrywana w kategoriach wymagaj\u0105cych specjalistycznej, psychiatrycznej interwencji, a nie spo\u0142ecznego linczu.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 w Jeleniej G\u00f3rze wstrz\u0105sn\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci 11-letniej Danusi. Jeszcze wi\u0119kszy szok opinii publicznej wywo\u0142a\u0142y doniesienia o zatrzymaniu w tej sprawie \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":15045,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15044"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15046,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15044\/revisions\/15046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}