Gro\u017aba na\u0142o\u017cenia karnych taryf na osiem europejskich stolic wywo\u0142a\u0142a natychmiastow\u0105 i stanowcz\u0105 reakcj\u0119 Starego Kontynentu. Liderzy kluczowych gospodarek UE oraz Wielkiej Brytanii i Norwegii wydali wsp\u00f3lne o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym ostrzegaj\u0105 przed niebezpieczn\u0105 spiral\u0105 protekcjonizmu i podwa\u017caniem fundament\u00f3w NATO. Sp\u00f3r, u kt\u00f3rego podstaw le\u017cy status Grenlandii, mo\u017ce przerodzi\u0107 si\u0119 w regularn\u0105 wojn\u0119 handlow\u0105 o trudnych do przewidzenia skutkach dla globalnych rynk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kryzys na linii Waszyngton-Europa
Geopolityczna cena suwerenno\u015bci i militarne nieporozumienia
Donald Trump stawia na maksymalny nacisk
Kryzys na linii Waszyngton-Europa
P\u00f3\u0142nocny teatr dzia\u0142a\u0144 politycznych sta\u0142 si\u0119 nieoczekiwanie centrum najpowa\u017cniejszego od lat kryzysu na linii Waszyngton\u2013Europa. Region Arktyki, tradycyjnie kojarzony z neutralno\u015bci\u0105 i wsp\u00f3\u0142prac\u0105 naukow\u0105, zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty w tryby wielkiej gry mocarstw. Dla Stan\u00f3w Zjednoczonych kontrola nad tym obszarem to nie tylko kwestia presti\u017cu, ale przede wszystkim bezpiecze\u0144stwa narodowego i dost\u0119pu do nieodkrytych z\u0142\u00f3\u017c surowc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Z perspektywy Brukseli i pozosta\u0142ych stolic europejskich, pr\u00f3by narzucania rozwi\u0105za\u0144 terytorialnych si\u0142\u0105 ekonomiczn\u0105 s\u0105 nie do zaakceptowania. Jak zauwa\u017caj\u0105 analitycy O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich, stabilno\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocnej flanki by\u0142a dotychczas gwarantowana przez przewidywalno\u015b\u0107 sojusznik\u00f3w, a nag\u0142e wprowadzenie ce\u0142 (podatk\u00f3w importowych nak\u0142adanych na towary przekraczaj\u0105ce granic\u0119) burzy ten \u0142ad.
<\/p>\n\n\n\n
Europa przypomina, \u017ce jej obecno\u015b\u0107 w Arktyce ma charakter obronny i transparentny, czego dowodem by\u0142y ostatnie manewry wojskowe. Czy mo\u017cna jednak budowa\u0107 wsp\u00f3lne bezpiecze\u0144stwo, gdy jeden z partner\u00f3w u\u017cywa argument\u00f3w fiskalnych jako narz\u0119dzia nacisku dyplomatycznego? To pytanie dominuje dzi\u015b w kuluarach Komisji Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja jest o tyle dynamiczna, \u017ce dotyczy kraj\u00f3w o r\u00f3\u017cnym stopniu zaanga\u017cowania w struktury unijne, ale zjednoczonych wsp\u00f3lnym interesem obronnym. Solidarno\u015b\u0107 z Dani\u0105, kt\u00f3ra formalnie zarz\u0105dza Grenlandi\u0105, sta\u0142a si\u0119 dla europejskich decydent\u00f3w spraw\u0105 honorow\u0105. Warto przy tym zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wymiana handlowa mi\u0119dzy USA a wymienionymi krajami stanowi istotny procent \u015bwiatowego PKB, co oznacza, \u017ce ewentualne turbulencje odczuj\u0105 nie tylko eksporterzy, ale i konsumenci po obu stronach Oceanu Atlantyckiego.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u0105 niezgody sta\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia “Arctic Endurance”, kt\u00f3re Donald Trump uzna\u0142 za prowokacj\u0119 wymierzon\u0105 w interesy USA. Dania wraz z sojusznikami argumentuje jednak, \u017ce by\u0142y to rutynowe dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu wzmocnienie gotowo\u015bci obronnej w regionie, kt\u00f3ry staje si\u0119 coraz bardziej dost\u0119pny ze wzgl\u0119du na zmiany klimatyczne. Europejski blok, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142y m.in. Niemcy, Francja, Wielka Brytania i kraje skandynawskie, podkre\u015bla w swoim o\u015bwiadczeniu, \u017ce nie stanowi\u0105 one zagro\u017cenia dla nikogo.<\/p>\n\n\n\n
Jako cz\u0142onkowie NATO, jeste\u015bmy zaanga\u017cowani we wzmacnianie bezpiecze\u0144stwa Arktyki jako wsp\u00f3lnego transatlantyckiego interesu. Uprzednio skoordynowane du\u0144skie \u0107wiczenia ‘Arctic Endurance’, przeprowadzone z sojusznikami, odpowiadaj\u0105 tej konieczno\u015bci. Nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia dla nikogo – wskazano we wsp\u00f3lnym o\u015bwiadczeniu opublikowanym przez Dani\u0119, Niemcy, Francj\u0119, Holandi\u0119, Finlandi\u0119, Norwegi\u0119, Szwecj\u0119 i Wielk\u0105 Brytani\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Trump widzi to inaczej \u2013 w swoich wpisach na platformie Truth Social sugeruje, \u017ce europejska obecno\u015b\u0107 na Grenlandii jest “niezwykle niebezpieczn\u0105 gr\u0105”, kt\u00f3ra zagra\u017ca stabilno\u015bci planety. Tak ostra retoryka rzadko idzie w parze z konkretnymi sankcjami wobec najbli\u017cszych sojusznik\u00f3w z NATO. Dla wielu obserwator\u00f3w rynku finansowego obecne napi\u0119cie przypomina okres pierwszej prezydentury Trumpa, kiedy c\u0142a na stal i aluminium sta\u0142y si\u0119 zarzewiem d\u0142ugotrwa\u0142ych spor\u00f3w przed WTO.
<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cnica polega jednak na skali i bezpo\u015brednim powi\u0105zaniu handlu z suwerenno\u015bci\u0105 terytorialn\u0105. Eksperci z Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazuj\u0105, \u017ce Europa wyci\u0105gn\u0119\u0142a lekcje z przesz\u0142o\u015bci i tym razem nie zamierza czeka\u0107 na rozw\u00f3j wypadk\u00f3w z za\u0142o\u017conymi r\u0119kami. Wsp\u00f3lna deklaracja to sygna\u0142, \u017ce ewentualna odpowied\u017a na ameryka\u0144skie taryfy b\u0119dzie skoordynowana i dotkliwa.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce osiem pa\u0144stw obj\u0119tych gro\u017ab\u0105 to czo\u0142\u00f3wka innowacyjnych gospodarek \u015bwiata, od fi\u0144skiego sektora technologicznego po holenderskie terminale logistyczne. Czy administracja w Waszyngtonie naprawd\u0119 jest gotowa na odci\u0119cie si\u0119 od tak kluczowych partner\u00f3w? Historia uczy, \u017ce protekcjonizm (polityka ochrony krajowego rynku przed zagraniczn\u0105 konkurencj\u0105) rzadko przynosi oczekiwane rezultaty w d\u0142ugim terminie, zazwyczaj prowadz\u0105c do wzrostu inflacji i spowolnienia wzrostu gospodarczego.
<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump stawia na maksymalny nacisk
Donald Trump postawi\u0142 spraw\u0119 jasno: albo USA zawr\u0105 umow\u0119 w sprawie zakupu Grenlandii, albo europejscy partnerzy zostan\u0105 uderzeni dziesi\u0119cioprocentowymi c\u0142ami ju\u017c w czerwcu. Co wi\u0119cej, zapowiedziano, \u017ce stawki te mog\u0105 wzrosn\u0105\u0107 nawet do 25 proc., je\u015bli negocjacje nie posun\u0105 si\u0119 naprz\u00f3d. Jest to strategia “maximum pressure” przeniesiona na grunt relacji z najbli\u017cszymi s\u0105siadami przez ocean.
<\/p>\n\n\n\n
Dania, Norwegia, Szwecja, Francja, Niemcy, Zjednoczone Kr\u00f3lestwo, Niderlandy oraz Finlandia znalaz\u0142y si\u0119 na czarnej li\u015bcie prezydenta, kt\u00f3ry uwa\u017ca ich dzia\u0142ania za nieakceptowalne. Europa w odpowiedzi m\u00f3wi o “niebezpiecznej spirali spadkowej”. To sformu\u0142owanie nie jest przypadkowe \u2013 w ekonomii oznacza mechanizm, w kt\u00f3rym kolejne restrykcje wywo\u0142uj\u0105 odwet, prowadz\u0105c do za\u0142amania wymiany handlowej. Wed\u0142ug danych Eurostatu eksport z wymienionych kraj\u00f3w do USA to rocznie setki miliard\u00f3w euro obejmuj\u0105ce maszyny, samochody, leki oraz nowoczesne technologie.
<\/p>\n\n\n\n
Wprowadzenie 25-procentowych taryf uczyni\u0142oby te produkty niekonkurencyjnymi na ameryka\u0144skim rynku, co mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do recesji w wielu bran\u017cach. Z drugiej strony, Europa posiada pot\u0119\u017cne narz\u0119dzia odwetowe, mog\u0105ce uderzy\u0107 w kluczowe dla elektoratu Trumpa sektory, takie jak rolnictwo czy produkcja motocykli. Liderzy o\u015bmiu pa\u0144stw deklaruj\u0105 jednak gotowo\u015b\u0107 do dialogu, ale wy\u0142\u0105cznie na zasadach suwerenno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej. To twardy warunek, kt\u00f3ry w praktyce wyklucza jak\u0105kolwiek transakcj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 Grenlandii.<\/p>\n\n\n\n
Solidarno\u015b\u0107 z ludno\u015bci\u0105 tej wyspy zosta\u0142a wyra\u017anie podkre\u015blona, co ma pokaza\u0107, \u017ce warto\u015bci demokratyczne nie s\u0105 na sprzeda\u017c za ust\u0119pstwa handlowe. Obecna sytuacja stawia pod znakiem zapytania przysz\u0142o\u015b\u0107 globalnego handlu, jaki znali\u015bmy przez ostatnie dekady. Je\u015bli najwi\u0119ksza gospodarka \u015bwiata decyduje si\u0119 na stosowanie szanta\u017cu celnego wobec swoich sojusznik\u00f3w wojskowych, to znaczy, \u017ce architektura bezpiecze\u0144stwa i ekonomii, budowana od zako\u0144czenia zimnej wojny, wymaga pilnej redefinicji.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gro\u017aba na\u0142o\u017cenia karnych taryf na osiem europejskich stolic wywo\u0142a\u0142a natychmiastow\u0105 i stanowcz\u0105 reakcj\u0119 Starego Kontynentu. Liderzy kluczowych gospodarek UE oraz Wielkiej Brytanii i \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":14508,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14507"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14509,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14507\/revisions\/14509"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifevery.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}